Sanayi Sektöründe Tehlikeli Düşüş: Üretim ve İstihdam Krizinde

Sanayi Sektöründe Tehlikeli Düşüş: Üretim ve İstihdam Krizinde

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının ilk çeyreğine ait İşgücü Girdi Endeksleri verilerini paylaştı. Bu veriler, sanayi sektöründeki çöküşü ve işverenlerin üzerindeki mali yükü gözler önüne serdi. Ekonomi yönetiminin “büyüme” ve “istihdam artışı” gibi söylemleri, gerçeklerle örtüşmüyor. Ana sektörlerde üretim yavaşlarken, mesai saatleri azalmış ve maliyetler kontrolden çıkmış durumda.

Sanayideki durum endişe verici: İstihdam ve mesai saatleri ciddi oranda düşüş gösterdi. Toplam istihdam endeksi yıllık bazda yüzde 1,2 artış göstermesine rağmen, bu artış tamamen ticaret ve hizmet sektörünün katkısından kaynaklanıyor. Ülkemizin ekonomik motoru olması beklenen sanayi sektöründe ise istihdam yıllık bazda yüzde 3,2 azaldı. Bu kayıpların yanı sıra, fabrikalarda çalışan saatlerin sayısındaki düşüş, sanayinin ne denli kötü bir durumda olduğunu gösteriyor; çalışılan saat endeksi sanayide yıllık yüzde 5,1, inşaat sektöründe ise yüzde 4,8 geriledi.

İşverenlerin maliyetleri de bir hayli yükseldi. Piyasadaki yüksek enflasyon brüt ücretlere yansımış gibi görünse de, işgücü maliyetlerindeki asıl artış “kazanç dışı” kalemlerde gerçekleşti. Sanayi, inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinde saatlik işgücü maliyeti endeksi yıllık yüzde 41,4 artarken, sanayide bu oran yüzde 43,0’a kadar yükseldi. Saatlik kazanç endeksi (işçinin aldığı brüt ücret) yıllık yüzde 39,4 artış gösterirken, SGK primi, tazminatlar ve vergileri kapsayan saatlik kazanç dışı işgücü maliyeti endeksi yıllık yüzde 51,4 gibi yüksek bir oranda arttı. Ticaret ve hizmet sektöründeki artış ise yüzde 53,6’ya ulaştı.

Yalnızca 2026 yılının ilk çeyreğine baktığımızda, yaşanan değişiklikler de durumun ciddiyetini ortaya koyuyor. Aşağıda bu değişimlerin bir özeti sunulmuştur:

– İstihdam Endeksi: Toplamda +0,2; sanayi sektörü -0,6; inşaat sektörü -0,3
– Çalışılan Saat Endeksi: Toplamda -0,7; sanayi sektörü -2,0; inşaat sektörü -4,8
– Saatlik İşgücü Maliyeti: Toplamda +12,5; sanayi sektörü +13,9; inşaat sektörü +13,7
– Saatlik Kazanç Dışı Maliyet: Toplamda +19,5; sanayi sektörü +16,8; inşaat sektörü +20,5

Bu veriler, sanayi sektöründeki çarkların durma noktasına geldiğini ve işverenlerin artan maliyetlerle başa çıkmakta zorlandığını gösteriyor. Ekonomik tablo, sektörün geleceği için karamsar bir manzara sunuyor.

Author: Fatma Koç